Viêm phổi ở người cao tuổi là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới phổ biến, thường diễn tiến nặng hơn so với các nhóm tuổi khác do hệ miễn dịch suy giảm và các bệnh lý nền kèm theo.
Tác nhân gây bệnh chính
- Vi khuẩn: Là nguyên nhân hàng đầu, bao gồm Streptococcus pneumoniae (phế cầu khuẩn), Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae và các vi khuẩn Gram âm khác. Những vi khuẩn này thường trú ngụ ở mũi họng và dễ xâm nhập xuống phổi khi sức đề kháng giảm.
- Virus: Thường gặp như virus cúm (influenza), virus hợp bào hô hấp (RSV), rhinovirus hoặc SARS-CoV-2, có thể gây viêm phổi trực tiếp hoặc làm nền cho nhiễm khuẩn thứ phát.
- Nấm và các tác nhân khác: Ít phổ biến hơn, như Pneumocystis jirovecii ở người suy giảm miễn dịch nặng, hoặc hít sặc thức ăn/nước bọt dẫn đến viêm phổi hóa học.
Yếu tố nguy cơ ở người cao tuổi
- Suy giảm hệ miễn dịch do tuổi tác: Lão hóa làm giảm khả năng chống nhiễm trùng, dẫn đến dễ mắc bệnh hơn.
- Bệnh lý nền: Tiểu đường, bệnh tim mạch, COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính), suy thận, ung thư hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
- Hút thuốc lá, tiếp xúc khói bụi: Ô nhiễm môi trường, khói thuốc làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp.
- Hạn chế vận động: Nằm lâu, liệt giường dẫn đến ứ đờm và dễ nhiễm trùng.
- Hít sặc: Do khó nuốt (thường gặp ở người cao tuổi sau đột quỵ hoặc Parkinson).
- Mùa lạnh và giao mùa: Thời tiết thay đổi đột ngột làm virus, vi khuẩn dễ phát triển.
5 lưu ý quan trọng để hỗ trợ người cao tuổi mắc viêm phổi hiệu quả hơn ngay tại nhà
- Tuân Thủ Đơn Thuốc Của Bác Sĩ: Hà Nội HomeCare luôn khuyên người bệnh uống thuốc đúng theo đơn của bác sĩ. Việc tự ý dừng thuốc hay đổi thuốc không chỉ làm giảm hiệu quả điều trị mà còn dễ khiến bệnh tái phát và gây biến chứng.
- Theo Dõi Sát Triệu Chứng: Người thân cần chú ý các biểu hiện như khó thở, sốt, môi khô, mất nước – đây là dấu hiệu nhiễm khuẩn. Hà Nội HomeCare lưu ý nếu thấy tình trạng xấu đi, hãy nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế để hỗ trợ kịp thời.
- Bù Nước Đầy Đủ: Người cao tuổi cần uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày, có thể bổ sung nước ép trái cây để bù nước và làm loãng đờm, giúp quá trình hô hấp dễ dàng hơn. Đảm bảo người bệnh được bù nước đúng cách là yếu tố quan trọng trong điều trị viêm phổi.
- Giữ Đường Thở Thông Thoáng: Hà Nội HomeCare khuyên nên duy trì độ ẩm không khí, giúp làm loãng đờm, giảm ho và nghẹt mũi. Để giúp bệnh nhân hít thở dễ dàng hơn, có thể hướng dẫn họ đeo khẩu trang, hít vào bằng mũi, thở ra qua miệng.
- Thay Đổi Tư Thế Khi Ho: Khi ho, người bệnh nên ngồi hơi cúi về phía trước để giảm căng cơ bụng. Hà Nội HomeCare gợi ý điều chỉnh tư thế nằm và ho thường xuyên, giúp giảm áp lực lên phổi và tăng cường khả năng hồi phục.
- Phòng Ngừa Viêm Phổi: Để bảo vệ người cao tuổi, Hà Nội HomeCare khuyến khích tiêm vaccine cúm, giữ nơi ở thông thoáng, vệ sinh cá nhân sạch sẽ và bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Các biện pháp này sẽ giúp người cao tuổi duy trì sức khỏe, tăng đề kháng và phòng ngừa bệnh tái phát hiệu quả.
Viêm phổi ở người cao tuổi có thể diễn tiến âm thầm, không sốt cao điển hình, dẫn đến chẩn đoán muộn và tăng nguy cơ biến chứng như suy hô hấp hoặc tử vong. Phòng ngừa hiệu quả bao gồm tiêm vắc-xin phế cầu và cúm, bỏ thuốc lá, duy trì vận động và kiểm soát bệnh nền.
Hà Nội HomeCare luôn đồng hành cùng gia đình trong việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, giúp họ nhanh chóng hồi phục và có cuộc sống khỏe mạnh hơn.
